рд╕рдорд░्рде рд╕рдд्рддा рдХो рдЦोрдЬें
рдШрдЯрдиा 29 рдЬूрди рд╕рди् 1954 рдХी рд╣ै। рди्рдпूрдпाрд░्рдХ рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдПрдХ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╢्рд░ी рд░ेрдорд░ рдХी рдзрд░्рдордкрдд्рдиी рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी। рдЙрдирдХी рдПрдХ рдкुрдд्рд░ी—рдЬेрд╕्рд╕ी 9 рдоाрд╣ рдкूрд░्рд╡ рд╣ी рдЕрдкрдиी рджाрджी рдХे рдкाрд╕ рдХैрд▓िрдлोрд░्рдиिрдпा рдЧрдИ рд╣ुрдИ рдеी। рдоां-рдмेрдЯी рдХे рдмीрдЪ рдХी рднौрдЧोрд▓िрдХ рджूрд░ी 3000 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рдеी। рдЕрдХрд╕्рдоाрдд рд╢्рд░ीрдорддी рд░ेрдорд░ рдЪीрдЦ рдХрд░ рдкрд▓ंрдЧ рд╕े рдЦрдб़ी рд╣ो рдЧрдИ рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕ाрд╣рдм рджौрдб़े-рджौрдб़े рдЖрдпे। рдкूрдЫा рдХ्рдпा рдмाрдд рд╣ै? рд╢्рд░ीрдорддी рд░ेрдорд░ рдиे рдХрд╣ा—рдоैंрдиे рдЕрднी-рдЕрднी рдЬेрд╕्рд╕ी рдХे рдЪीрдЦрдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рд╕ुрдиी, рдРрд╕ा рд▓рдЧा рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рд╕ंрдХрдЯ рдоें рд╣ै। рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдиे рдзрд░्рдордкрдд्рдиी рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХिрдпा।
рдЙрд╕ рд╕рдордп рдФрд░ рдХोрдИ рдмाрдд рддो рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рдХिрди्рддु рджो рджिрдиों рддрдХ рдШрд░ рдоें рд╡िрд▓рдХ्рд╖рдг рдоाрдпूрд╕ी рдЫाрдИ рд░рд╣ी। рддीрд╕рд░े рджिрди рд╡рд╣ рдиिрд░ाрд╢ा рдХी рд╕्рдеिрддि рдкूрд░्рдг рд╡िрд╣ाрдЧ рдоें рддрдм рдмрджрд▓ рдЧрдИ рдЬрдм рд╕рдЪрдоुрдЪ рдЬेрд╕्рд╕ी рдХे рджुрд░्рдШрдЯрдиाрдЧ्рд░рд╕्рдд рд╣ोрдиे рдХा рддाрд░ рдоिрд▓ा। рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рдХी рдмाрдд рдпрд╣ рдеी рдХि рд╢्рд░ीрдорддी рд░ेрдорд░ рдиे рдЬिрд╕ рд╕рдордп рдпрд╣ рдЪीрдЦ рд╕ुрдиी рд╡рд╣ рдФрд░ рдЬेрд╕्рд╕ी рдХे рдХाрд░ рдРрдХ्рд╕ीрдбेंрдЯ-рдЬिрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХा рдк्рд░ाрдгाрди्рдд рд╣ुрдЖ—рдХा рд╕рдордп рдПрдХ рд╣ी рдеा।
рдПрдХ рдЕрди्рдп рдШрдЯрдиा—рдл्рд░ाрди्рд╕ рдХे рд░िрдпрд░ рдПрдбрдоिрд░рд▓ рдЧैрд▓рд░ी рдХी рдЖрдд्рдордХрдеा рд╕े рдЙрдж्рдзृрдд।—рдЖрда рдШрди्рдЯिрдпां (рдПрдЯ рдмेрд▓्рд╕) рдиाрдордХ рдЙрдХ्рдд рдЖрдд्рдордХрдеा рдоें рдЧैрд▓рд░ी рдорд╣ाрд╢рдп рд▓िрдЦрддे рд╣ैं—рдоुрдЭे рд╕ोрдорд╡ाрд░ рдХो рдЕрдкрдиी рдб्рдпूрдЯी рдкрд░ рдЬाрдиा рдеा। рд░рд╡िрд╡ाрд░ рдХी рд░ाрдд рдЬрдм рдоैं рд╕ोрдпा рддो рд╕्рд╡рдк्рди рджेрдЦा рдХि рдоैं рдЕрдкрдиे рдЬрд╣ाрдЬ рдкрд░ рдмैрдаा рд╣ूं, рдЬрд╣ाрдЬ рдЪрд▓рдиे рдХी рддैрдпाрд░ी рдоें рд╣ै। рдпाрдд्рд░ी рдКрдкрд░ рдЖ рд░рд╣े рд╣ैं, рджो рдпुрд╡рдХ рдЖрддे рд╣ैं, рдоैंрдиे рдЙрдирд╕े рдиाрдо рдкूрдЫा—рдПрдХ рдиे рдЕрдкрдиा рдиाрдо рдбिрдХ рдЧ्рд░ेрди्рд╕ рджूрд╕рд░े рдиे рдкाрдк-рдХрдирд╡े рдмрддाрдпा। рддрднी рдЬрд╣ाрдЬ рдоें рдПрдХाрдПрдХ рд╡िрд╕्рдлोрдЯ рд╣ोрддा рдкрд░ рдпрд╣ी рджोрдиों рдЬрдЦ्рдоी рд╣ोрддे рд╣ैं рдФрд░ рдкाрдк рдорд░ рдЬाрддा рд╣ै। рд╕्рд╡рдк्рди рдЗрддрдиी рдЧрдо्рднीрд░ рдордиःрд╕्рдеिрддि рдоें рджेрдЦा рдеा рдХि рд╕ोрдХрд░ рдЙрдардиे рдХे рдмाрдж рднी рд╡рд╣ рдоाрдирд╕ рдкрдЯрд▓ рдкрд░ рдЫाрдпा рд░рд╣ा। рдЬрдм рдХि рдЖрдпे рджिрди рджिрдЦрдиे рд╡ाрд▓े рд╕्рд╡рдк्рди рдЬोрд░ рджेрдиे рдкрд░ рднी рдпाрдж рдирд╣ीं рдЖрддे।
рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рд╡рд╣ां рд╕े рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╣ुрдЖ рдЬрдм рдоैंрдиे рдЖрдлिрд╕ рдЬाрдХрд░ рдЬрд╣ाрдЬ рдХे рдпाрдд्рд░िрдпों рдХी рд▓िрд╕्рдЯ рдкрд░ рджृрд╖्рдЯि рджौрдб़ाрдИ рдоुрдЭे рдпрд╣ рджेрдЦрдХрд░ рднाрд░ी рд╣ैрд░ाрдиी рд╣ुрдИ рдХि рдЬो рдиाрдо рдЗрд╕рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХрднी рд╕ुрдиे рднी рдирд╣ीं рдеे—рдЬो рд░ाрдд рд╕्рд╡рдк्рди рдоें рджेрдЦे рдеे рд╡े рд╕рдЪрдоुрдЪ рдЙрд╕ рд▓िрд╕्рдЯ рдоें рдеे। рдпрд╣ рджेрдЦрддे рд╣ी рд╣ृрджрдп рдХिрд╕ी рдЕрдЬ्рдЮाрдд рдЖрд╢ंрдХा рд╕े рднрд░ рдЧрдпा। рдлिрд░ рднी рдЬीрд╡рди рдХी рдЧрддि рддो рдХोрдИ рди рдЪрд▓ाрдиा рдЪाрд╣े рддो рднी рдЪрд▓рддी рд╣ै। рдЬрд╣ाрдЬ рдиे рдаीрдХ рд╕рдордп рдкрд░ рдк्рд░рд╕्рдеाрди рдХिрдпा рдкрд░ рдЕрднी рдЙрд╕рдиे рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рдмрди्рджрд░рдЧाрд╣ рднी рдирд╣ीं рдЫोрдб़ा рдеा рдХि рдПрдХ рдЗंрдЬрди рдоें рд╡िрд╕्рдлोрдЯ рд╣ुрдЖ, рдХेрд╡рд▓ рдбिрдХрдЧ्рд░ेрди्рд╕ рдФрд░ рдкाрдк рдХрдирд╡े рджुрд░्рдШрдЯрдиाрдЧ्рд░рд╕्рдд рд╣ुрдпे, рдЬिрдирдоें рд╕े рдкाрдк рдХрдирдмे рдХी рддрдд्рдХाрд▓ рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЧрдИ।
рдПрдХ рддीрд╕рд░ी рдШрдЯрдиा—рдбрд░рд╣рдо рдХी рдПрдХ рд╕्рдд्рд░ी рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╣ै, рдкैрд░ाрд╕ाрдЗрдХोрд▓ॉрдЬी рд╕ंрд╕्рдеाрди рдХैрд▓ीрдлोрд░्рдиिрдпा рдХे рд░िрдХाрд░्рдб рд╕े рд▓ी рдЧрдИ—рдбрд░рд╣рдо рдХी рдПрдХ рд╕्рдд्рд░ी рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд╕ाрде рд╕्рдиाрди рдХे рд▓िрдпे рдиिрдХрд▓ी। рдШрд░ рдоें рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЙрдХ्рдд рдорд╣िрд▓ा рдЕрд░्рдеाрдд् рдЙрд╕ рд╕्рдд्рд░ी рдХी рд╕ाрд╕ рд╣ी рд░рд╣ рдЧрдИ। рдЕрднी рд╡рд╣ рд╕्рдд्рд░ी рд╡рд╣ां рд╕े рдХुрдЫ рд╕ौ рдЧрдЬ рд╣ी рдоोрдб़ рдкाрд░ рдХрд░ рдЧрдИ рд╣ोрдЧी рдХि рдЙрд╕рдХी рд╕ाрд╕ рдмुрд░ी рддрд░рд╣ рдЪिрд▓्рд▓ाрдИ—рдмрд╣ू рдХो рдЦрддрд░ा рд╣ै। рдкाрд╕-рдкрдб़ौрд╕ рдХे рд▓ोрдЧ рджौрдб़े рдФрд░ рдЗрд╕ рдкाрдЧрд▓рдкрди рдкрд░ рд╣ंрд╕े рднी। рдХिрди्рддु рджो рдШрди्рдЯे рдкीрдЫे рд╣ी рд╢ेрд░िрдл рдиे рд╕ूрдЪрдиा рджी рдХि рд░ाрд╕्рддे рдоें рдРрдХ्рд╕िрдбेрди्рдЯ рд╣ो рдЬाрдиे рд╕े рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рдорд╣िрд▓ा рдХा рдк्рд░ाрдгाрди्рдд рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै।
рдКрдкрд░ рдПрдХ рд╣ी рддрд░рд╣ рдХी рддीрди рдШрдЯрдиाрдпें рджी рд╣ैं рдЬो рди рддो рднाрд╡ рд╕рдо्рдк्рд░ेрд╖рдг (рдЯेрд▓ेрдкैрдеी) рд╣ै рдФрд░ рди рд╣ी рдкрд░ोрдХ्рд╖рджрд░्рд╢рди (рдХ्рд▓ेрд░рдмाрдпेрди्рд╕)। рдЯेрд▓ीрдкैрдеी рдХा рдЕрд░्рде рдЙрд╕ рдЖрднाрд╕ рд╕े рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдХिрд╕ी рдоिрдд्рд░, рдкрд░िрдЪिрдд, рдХुрдЯुрдо्рдмी рдпा рдк्рд░िрдп рдкрд░िрдЬрди рдж्рд╡ाрд░ा рднाрд╡рдиाрдУं рдХी рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдпाрдж рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ो рдФрд░ рд╡рд╣ рд╕ंрд╡ेрджрдиा рдЗрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪी рд╣ो। рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рджूрд░-рджрд░्рд╢рди рдХा рдЕрд░्рде рддो рдоाрдд्рд░ рднौрдЧोрд▓िрдХ рджूрд░ी рдХो рдХिрд╕ी рдЕрддीрди्рдж्рд░िрдп рдХ्рд╖рдорддा рд╕े рдкाрд░ рдХрд░ рдХिрд╕ी рдШрдЯрдиा рдХा рдЖрднाрд╕ рдкाрдпा рдЧрдпा рд╣ो। рдКрдкрд░ рддीрди рдШрдЯрдиाрдпें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ैं рдЙрдирдоें рдПрдХ рдХा рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕े рд╣ै рддो рд╢ेрд╖ рджो рдХा рдЕрддीрдд рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рд╕े। рдЬो рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै рд╡рд╣ рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬो рд╣ो рдЪुрдХा рд╣ै рдЙрд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЕрднी рддрдХ рдЬो рд╣ुрдЖ рд╣ी рдирд╣ीं рдпрджि рдЙрд╕рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рддो рдЙрд╕े рди рддो рджूрд░рджрд░्рд╢рди рд╣ी рдХрд╣ा рдЬाрдпेрдЧा рдФрд░ рди рд╣ी рджूрд░ рд╕ंрдЪाрд░। рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдЕрдиुрднूрддिрдпां рдЖрдпे рджिрди рд╣рд░ рдХिрд╕ी рдХो рд╣ोрддी рд░рд╣рддी рд╣ैं। рдФрд░ рдЙрдирдХा рдоाрдирд╡-рдЬीрд╡рди рд╕े рдЧрд╣рди рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕рдо्рдмрди्рдз рднी рд╣ै। рддрдеाрдкि рдЙрди्рд╣ें рд╕рдордЭ рдкाрдпा рд╣рд░ рдХिрд╕ी рдХे рд▓िрдпे рд╕рдо्рднрд╡ рдирд╣ीं рд╣ोрддा।
рд╡ेрджाрди्рдд рджрд░्рд╢рди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ृрд╖्рдЯि рдоें рдПрдХ ‘рдм्рд░ाрд╣्рдоी рдЪेрддрдиा’ рдпा рдкрд░рдоाрдд्рдоा рд╣ी рдПрдХ рдРрд╕ा рддрдд्рд╡ рд╣ै рдЬो рд╕рд░्рд╡рд╡्рдпाрдкी рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд् рдм्рд░рд╣्рдоाрдг्рдб рдЙрд╕ी рдоें рдЕрд╡рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рд╡рд╣ рдХाрд▓ рдХी рд╕ीрдоा рд╕े рдкрд░े рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд् рднूрдд, рднрд╡िрд╖्рдп рд╡рд░्рддрдоाрди рддीрдиों рднी рдЙрд╕ी рдоें рд╕рдоाрд╣िрдд рд╣ैं। рдЙрдХ्рдд рддीрдиों рдШрдЯрдиाрдУं рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХрд░рддे рд╣ुрдП ‘рдПрдХ्рд╕्рдк्рд▓ोрд░िंрдЧ рд╕ाрдЗрдХिрдХ рдлेрдиाрдоेрдиा рдмिрдпाрдг्рдб рдПрдг्рдб рдоैрдЯрд░’ рдкुрд╕्рддрдХ рдХे рд▓ेрдЦрдХ рд╢्рд░ी рдбी. рд╕्рдХाрдЯ рд░ोрдЧों рдиे рдЙрдХ्рдд рддрде्рдп рдХा рд╕्рдорд░рдг рдХрд░ाрддे рд╣ुрдпे рд▓िрдЦा рд╣ै рдХि рднाрд╡рдиाрдпें рддрдеा рд╡िрдЪाрд░ ‘рдк्рд░ाрдгрд╢рдХ्рддि рдХी рд╕्рдлुрд░рдгा’ (рдбिрд╕्рдЪाрд░्рдЬ рдЖрдл рд╡ाрдЗрдЯрд▓ рдлोрд░्рд╕) рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ोрддी рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕्рдлुрд░рдгा рдпрджि рдПрдХ рд╣ी рд╕рдордп рдоें рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХो рдЖрдд्рдорд╕ाрдд् рдХрд░рддी рд╣ै рддрдм рддो рд╡рд╣ рджूрд░ рд╕ंрдЪाрд░ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдХिрди्рддु рдпрджि рд╡рд╣ рд╕рдордп рдХी рд╕ीрдоाрдУं рдХा рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рдХрд░рддा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХा рдЕрд░्рде рдпрд╣ी рд╣ोрдЧा рдХि рдоाрдз्рдпрдо рдХो рдЖрдзाрд░-рднूрдд рд╕рдд्рддा рдпा рдм्рд░ाрд╣्рдоी рдЪेрддрдиा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдЪेрддрдиा рдХी рдХрд▓्рдкрдиा рдЖрдЗрди्рд╕्рдЯीрди рдиे рднी рд╕ाрдкेрдХ्рд╖рд╡ाрдж рдХे рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдоें рдХी рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рд▓िрдЦा рд╣ै рдХि рдпрджि рдк्рд░рдХाрд╢ рдХी рдЧрддि рд╕े рднी рдХोрдИ рддीрд╡्рд░ рдЧрддि рд╡ाрд▓ा рддрдд्рд╡ рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХे рд▓िрдпे рдмीрддे рдХрд▓, рдЖрдЬ рдФрд░ рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдХрд▓ рдоें рдХोрдИ рдЕрди्рддрд░ рд╣ी рди рд░рд╣ेрдЧा। рднाрд░рддीрдп рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдкрдЧ-рдкрдЧ рдкрд░ рдЙрд╕ी рдорд╣ाрди् рд╕рдд्рддा рдоें рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдШुрд▓ाрдиे рдФрд░ рдкрд░рдо рдкрдж рдкाрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣рддे рд╣ैं рдиिрд╕्рд╕рди्рджेрд╣ рд╡рд╣ рдПрдХ рдЕрддि рд╕рдорд░्рде, рдЕрдд्рдпрди्рдд рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рд╕्рдеिрддि рд╣ोрдЧी। рдпрд╣ рдШрдЯрдиाрдпें рдЗрд╕ рджिрдХ्рдХाрд▓ाрддीрдд рдЪिрди्рдордп рдм्рд░рд╣्рдо рд╕рдд्рддा рд╕े рдЕрдкрдиी рдЕрднिрди्рдирддा рдЬुрдб़рдиे рдХी рдЕрдиुрднूрддि рд╣ी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै। рдХ्рд╖рдгिрдХ рд╕рдо्рдкрд░्рдХ рдЗрддрдиा рдЖрд╢्рдЪрд░्рдпрдЬрдирдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХी рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдиुрднूрддि рдХिрддрдиी рд╕ाрдорд░्рде्рдп рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ोрдЧी—рддрдм рдордиुрд╖्рдп рдХो рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрднाрд╡ рд╡рд╕्рддुрддः рдХ्рдпोंрдХрд░ рд╕рддाрддे рд╣ोंрдЧे?
рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдоें рдПрдХ рдЛрдЪा рдЖрддी рд╣ै—‘рдЕрдЧ्рдиिрдиा рдЕрдЧ्рдиि рд╕рдоिрдз्рдпрддे, рдЕрд░्рдеाрдд् рдЕрдЧ्рдиि рд╕े рдЕрдЧ्рдиि рдк्рд░рджीрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдЖрдд्рдордЬ्рдЮाрди рдЖрдд्рдоाрдиुрднूрддि рд╕े рдм्рд░рд╣्рдо рдк्рд░ाрдк्рддि рдЗрд╕ी рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдкрд░ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рдШрдЯрдиाрдпें ‘рдЕрди्рдд рд╕्рдлुрд░рдг’ рддрдеा ‘рдЖрдд्рдо рдЬाрдЧृрддि’ рдХी рдХ्рд╖рдгिрдХ рдЕрдиुрднूрддिрдпां рд╣ैं। рд░ेрдбिрдпो рдШुрдоाрддे-рдШुрдоाрддे рдЕрдиाрдпाрд╕ рдХोрдИ рдЕрддि рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╕्рдЯेрд╢рди рд╕ैрдХिंрдб рдХे рд╕ौрд╡ें рд╣िрд╕्рд╕े рдоें рдкрдХрдб़ рдоें рдЖ рдЬाрддा рд╣ै рдлिрд░ рдвूंрдв़рдиे рд╕े рднी рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा। рдпрд╣ рдШрдЯрдиाрдпें рд╡ैрд╕ा рд╣ी рддрдд्рд╡ рдмोрдз рд╣ैं, рд╡िрд╕्рддृрдд рдЕрдиुрднूрддि, рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░ाрдк्рддि, рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рд╢рдХ्рддिрдпों рдХो рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рддो рдЖрдд्рдо рдкрд░िрд╖्рдХाрд░ рдХी рдЧрд╣рд░ाрдИ рдоें рд╣ी рдЙрддрд░рдиा рдкрдб़ेрдЧा। рдЬो рд▓ोрдЧ рд╕ांрд╕ाрд░िрдХрддा рдоें рд╣ी рдкрдб़े рд░рд╣ेंрдЧे рд╡े рди рддो рдЙрд╕ рдорд╣ाрди् рдХो рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे рди рдкा рд╕рдХेंрдЧे। рд╡े рддो рдРрд╕ी рдШрдЯрдиाрдУं рдкрд░ рднी рдЕрдЯрдХрд▓ें рд╣ी рд▓рдЧाрддे рд░рд╣ेंрдЧे।
.... рдХ्рд░рдорд╢ः рдЬाрд░ी
✍ЁЯП╗ рдкं рд╢्рд░ीрд░ाрдо рд╢рд░्рдоा рдЖрдЪाрд░्рдп
ЁЯУЦ рддрдд्рд╡ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдмрди्рдзрди рдоुрдХ्рддि рдкृрд╖्рда реорек
рдкрд░рдо рдкूрдЬ्рдп рдЧुрд░ुрджेрд╡ рдиे рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ 1979 рдоें рд▓िрдЦी рдеी

рдХोрдИ рдЯिрдк्рдкрдгी рдирд╣ीं:
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें