ЁЯФ╖ “рддुрдо्рд╣ाрд░े рдкाँрд╡ рдХे рдиीрдЪे рджрдмी рдЪींрдЯी рдХा рд╡рд╣ी рд╣ाрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдпрджि рддुрдо рд╣ाрдеी рдХे рдиीрдЪे рджрдм рдЬाрдУ рддो рддुрдо्рд╣ाрд░ा рд╣ो। рджूрд╕рд░े рдХे рджुрдЦ рдХो рдЕрдкрдиे рджुрдЦ рд╕े рддुрд▓рдиा рдХिрдпे рдмिрдиा, рд╣рдо рдЙрд╕рдХी рдк्рд░рдХृрдд рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХा рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддे।”
ЁЯФ╢ рдХिрд╕ी рдмाрджрд╢ाрд╣ рдХो рднрдпंрдХрд░ рд░ोрдЧ рдеा। рдХрдИ рдпूрдиाрдиी рд╣рдХीрдоों рдиे рдоिрд▓ рдХрд░ рдпрд╣ рд░ाрдп рдард╣рд░ाрдИ рдХि рдПрдХ рдЦाрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдЖрджрдоी рдХे рдЦूрди рдХे рд╕िрд╡ाрдп рдЗрд╕ рдмीрдоाрд░ी рдХा рдФрд░ рдЗрд▓ाрдЬ рдирд╣ीं рд╣ै। рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдЖрджрдоी рдХी рддрд▓ाрд╢ рдХрд░рдиे рдХा рд╣ुрдХ्рдо рджिрдпा। рд▓ोрдЧों рдиे рдПрдХ рдХिрд╕ाрди рдХे рд▓рдб़рдХे рдоें рд╡рд╣ рд╕рдм рдЧुрдг рдоौрдЬूрдж рдкाрдпे। рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЙрд╕ рд▓рдб़рдХे рдХे рдоाँ-рдмाрдк рдХो рдмुрд▓рд╡ाрдпा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдмрд╣ुрдд рд╕ा рдЗрдиाрдо рджेрдХрд░ рд░ाрдЬी рдХрд░ рд▓िрдпा। рдХाрдЬी рдиे рдпрд╣ рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा рдХि рдмाрджрд╢ाрд╣ рдХो рдмीрдоाрд░ी рд╕े рдЖрд░ाрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░िрдЖрдпा рдХा рдЦूрди рдмрд╣ाрдиा рди्рдпाрдп рд╕ंрдЧрдд рд╣ै।
ЁЯФ╖ рдЬрдм рдЬрд▓्рд▓ाрдж рдиे рдЙрд╕े рдоाрд░рдиे рдХी рддैрдпाрд░ी рдХी, рддрдм рд╡рд╣ рдмाрд▓рдХ рдЖрдХाрд╢ рдХी рдУрд░ рджेрдЦ рдХрд░ рд╣ँрд╕ा। рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЙрд╕ рдмाрд▓рдХ рд╕े рдкूрдЫा, “рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдРрд╕ी рдХ्рдпा рдмाрдд рд╣ुрдИ, рдЬिрд╕рд╕े рддुрдЭे рдЦुрд╢ी рд╣ुрдИ? “рдЙрд╕рдиे рдЬрд╡ाрдм рджिрдпा “рдмाрд▓рдХ рдоाँ-рдмाрдк рдХे рдк्рд░ेрдо рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдоुрдХрджрдоों рдХा рд╕рдоाрд╡ंрд╢ рдХाрдЬी рдХрд░рддा рд╣ै। рдоेрд░े рдоाрддा-рдкिрддा рдХी рдорддि рдеोрдеे рд╕ाँрд╕ाрд░िрдХ рд▓ोрдн рд╕े рдн्рд░рд╖्рдЯ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै рдХि рдоेрд░ा рдЦूрди рдмрд╣ाрдиे рдкрд░ рд░ाрдЬी рд╣ो рдЧрдпे рд╣ैं। рдХाрдЬी рдиे рдоुрдЭे рдк्рд░ाрдг рджрдг्рдб рдХी рд╕рдЬा рджे рджी рд╣ै рдФрд░ рдмाрджрд╢ाрд╣, рдЕрдкрдиी рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп-рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдпे, рдоेрд░ी рдоृрдд्рдпु рдкрд░ рд░ाрдЬी рд╣ो рдЧрдпे рд╣ैं। рдРрд╕ी рджрд╢ा рдоें, рдЕрдм рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рд╕िрд╡ाрдп рдХिрд╕рдХी рд╢рд░рдг рдЬाрдКं?
ЁЯФ╢ “рдмाрджрд╢ाрд╣ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХो рд╕ुрдирдХрд░ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рджुрдЦी рд╣ुрдпे рдФрд░ рдЖंрдЦों рдоें рдЖंрд╕ू рднрд░ рдХрд░ рдмोрд▓ा, “рдиिрд░्рджोрд╖ рдордиुрд╖्рдп рдХा рдЦूрди рдмрд╣ाрдиे рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдоेрд░ा рд╣ी рдорд░ рдЬाрдиा рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै।” рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЙрд╕ рдмाрд▓рдХ рдХे рд╕िрд░ рдФрд░ рдЖंрдЦें рдЪूрдо рдХрд░ рдЧрд▓े рд╕े рд▓рдЧाрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдХो рдмрд╣ुрдд рд╕ा рдЗрдиाрдо рджेрдХрд░ рдЫोрдб़ рджिрдпा।
ЁЯФ╖ рд▓ोрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдХि рдмाрджрд╢ाрд╣ рдЙрд╕ी рд╕рдк्рддाрд╣ рд░ोрдЧ рдоुрдХ्рдд рд╣ो рдЧрдпा।
ЁЯФ╢ “рдЕрдЧрд░ рддुрдо्рд╣ें рдЕрдкрдиे рдкैрд░ рдХे рдиीрдЪे рджрдмी рд╣ुрдИ рдЪींрдЯी рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ो, рддो рддुрдордХो рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣िрдП рдХि рдЪींрдЯी рдХी рд╡ैрд╕ी рд╣ाрд▓рдд рд╣ै рдЬैрд╕ी рд╣ाрдеी рдХे рдкैрд░ рдХे рдиीрдЪे рджрдмрдиे рдкрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░ी рд╣ो।”
ЁЯФ╖ рддाрдд्рдкрд░्рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╣рдоें рд╕рдм рдЬीрд╡ों рдХो рдЕрдкрдиे рд╕рдоाрди рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣िрдпे। рджूрд╕рд░ों рдХो рдХрд╖्рдЯ рди рдкрд╣ुँрдЪाрддे рд╕рдордп рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдЦ्рдпाрд▓ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдпे, рдХि рдпрджि рд╣рдоें рдХोрдИ рдРрд╕ा рд╣ी рдХрд╖्рдЯ рджे рддो рд╣рдоें рдХैрд╕ा рджुрдЦ рд╣ोрдЧा।
ЁЯМ╣ рдЕрдЦрдг्рдб рдЬ्рдпोрддि рдордИ 1951
ЁЯФ╢ рдХिрд╕ी рдмाрджрд╢ाрд╣ рдХो рднрдпंрдХрд░ рд░ोрдЧ рдеा। рдХрдИ рдпूрдиाрдиी рд╣рдХीрдоों рдиे рдоिрд▓ рдХрд░ рдпрд╣ рд░ाрдп рдард╣рд░ाрдИ рдХि рдПрдХ рдЦाрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдЖрджрдоी рдХे рдЦूрди рдХे рд╕िрд╡ाрдп рдЗрд╕ рдмीрдоाрд░ी рдХा рдФрд░ рдЗрд▓ाрдЬ рдирд╣ीं рд╣ै। рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдЖрджрдоी рдХी рддрд▓ाрд╢ рдХрд░рдиे рдХा рд╣ुрдХ्рдо рджिрдпा। рд▓ोрдЧों рдиे рдПрдХ рдХिрд╕ाрди рдХे рд▓рдб़рдХे рдоें рд╡рд╣ рд╕рдм рдЧुрдг рдоौрдЬूрдж рдкाрдпे। рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЙрд╕ рд▓рдб़рдХे рдХे рдоाँ-рдмाрдк рдХो рдмुрд▓рд╡ाрдпा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдмрд╣ुрдд рд╕ा рдЗрдиाрдо рджेрдХрд░ рд░ाрдЬी рдХрд░ рд▓िрдпा। рдХाрдЬी рдиे рдпрд╣ рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा рдХि рдмाрджрд╢ाрд╣ рдХो рдмीрдоाрд░ी рд╕े рдЖрд░ाрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░िрдЖрдпा рдХा рдЦूрди рдмрд╣ाрдиा рди्рдпाрдп рд╕ंрдЧрдд рд╣ै।
ЁЯФ╖ рдЬрдм рдЬрд▓्рд▓ाрдж рдиे рдЙрд╕े рдоाрд░рдиे рдХी рддैрдпाрд░ी рдХी, рддрдм рд╡рд╣ рдмाрд▓рдХ рдЖрдХाрд╢ рдХी рдУрд░ рджेрдЦ рдХрд░ рд╣ँрд╕ा। рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЙрд╕ рдмाрд▓рдХ рд╕े рдкूрдЫा, “рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдРрд╕ी рдХ्рдпा рдмाрдд рд╣ुрдИ, рдЬिрд╕рд╕े рддुрдЭे рдЦुрд╢ी рд╣ुрдИ? “рдЙрд╕рдиे рдЬрд╡ाрдм рджिрдпा “рдмाрд▓рдХ рдоाँ-рдмाрдк рдХे рдк्рд░ेрдо рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдоुрдХрджрдоों рдХा рд╕рдоाрд╡ंрд╢ рдХाрдЬी рдХрд░рддा рд╣ै। рдоेрд░े рдоाрддा-рдкिрддा рдХी рдорддि рдеोрдеे рд╕ाँрд╕ाрд░िрдХ рд▓ोрдн рд╕े рдн्рд░рд╖्рдЯ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै рдХि рдоेрд░ा рдЦूрди рдмрд╣ाрдиे рдкрд░ рд░ाрдЬी рд╣ो рдЧрдпे рд╣ैं। рдХाрдЬी рдиे рдоुрдЭे рдк्рд░ाрдг рджрдг्рдб рдХी рд╕рдЬा рджे рджी рд╣ै рдФрд░ рдмाрджрд╢ाрд╣, рдЕрдкрдиी рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп-рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдпे, рдоेрд░ी рдоृрдд्рдпु рдкрд░ рд░ाрдЬी рд╣ो рдЧрдпे рд╣ैं। рдРрд╕ी рджрд╢ा рдоें, рдЕрдм рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рд╕िрд╡ाрдп рдХिрд╕рдХी рд╢рд░рдг рдЬाрдКं?
ЁЯФ╢ “рдмाрджрд╢ाрд╣ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХो рд╕ुрдирдХрд░ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рджुрдЦी рд╣ुрдпे рдФрд░ рдЖंрдЦों рдоें рдЖंрд╕ू рднрд░ рдХрд░ рдмोрд▓ा, “рдиिрд░्рджोрд╖ рдордиुрд╖्рдп рдХा рдЦूрди рдмрд╣ाрдиे рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдоेрд░ा рд╣ी рдорд░ рдЬाрдиा рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै।” рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЙрд╕ рдмाрд▓рдХ рдХे рд╕िрд░ рдФрд░ рдЖंрдЦें рдЪूрдо рдХрд░ рдЧрд▓े рд╕े рд▓рдЧाрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдХो рдмрд╣ुрдд рд╕ा рдЗрдиाрдо рджेрдХрд░ рдЫोрдб़ рджिрдпा।
ЁЯФ╖ рд▓ोрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдХि рдмाрджрд╢ाрд╣ рдЙрд╕ी рд╕рдк्рддाрд╣ рд░ोрдЧ рдоुрдХ्рдд рд╣ो рдЧрдпा।
ЁЯФ╢ “рдЕрдЧрд░ рддुрдо्рд╣ें рдЕрдкрдиे рдкैрд░ рдХे рдиीрдЪे рджрдмी рд╣ुрдИ рдЪींрдЯी рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ो, рддो рддुрдордХो рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣िрдП рдХि рдЪींрдЯी рдХी рд╡ैрд╕ी рд╣ाрд▓рдд рд╣ै рдЬैрд╕ी рд╣ाрдеी рдХे рдкैрд░ рдХे рдиीрдЪे рджрдмрдиे рдкрд░ рддुрдо्рд╣ाрд░ी рд╣ो।”
ЁЯФ╖ рддाрдд्рдкрд░्рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╣рдоें рд╕рдм рдЬीрд╡ों рдХो рдЕрдкрдиे рд╕рдоाрди рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣िрдпे। рджूрд╕рд░ों рдХो рдХрд╖्рдЯ рди рдкрд╣ुँрдЪाрддे рд╕рдордп рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдЦ्рдпाрд▓ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдпे, рдХि рдпрджि рд╣рдоें рдХोрдИ рдРрд╕ा рд╣ी рдХрд╖्рдЯ рджे рддो рд╣рдоें рдХैрд╕ा рджुрдЦ рд╣ोрдЧा।
ЁЯМ╣ рдЕрдЦрдг्рдб рдЬ्рдпोрддि рдордИ 1951

рдХोрдИ рдЯिрдк्рдкрдгी рдирд╣ीं:
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें